LAKTİK ASİT

LAKTİK ASİT NEDİR ;

Klasik olarak laktik asit : Yoğun egzersiz sırasında  vücutta oluşan bir enzimdir ve bu enzimin birikmesi  vücutta yorgunluğa ve ağrıya sebep olur.

Bilimsel olarak laktik asit : Antrenmana/Yarışa başlarken vücut glikoz ve karbonhidrat depolamış ,kullanıma hazır, kaslar dinlenme modunda sertleşmemiş, kasılmamışdır. Kaslara ulaşan kan akışı normal seyirde, damarlar sertleşmemiş, yeterli miktarda kan ve oksijen taşıyabilir durumdadır.

Antrenmana/Yarışa başlandığında vücut öncelikle glikojeni enerjiye çevirir ve güç elde eder ( glikojen kana en hızlı karışan ve hızla enerjiye dönüşen bir maddedir) sonrasında kullanıma hazır karbonhidrat birikimlerini enerjiye çevirmeye başlar. Solunum ve dolaşım sistemi bu esnada dokulara yeterince oksijen taşır. Bu aşamada elde edilen yüksek güç sonrası kaslarda sıklaşma ve kasılmalar başlar. Yoğunluk temposu arttırıldığında artık vücudun enerji yakmak için kullanması gereken oksijen miktarı da  artar. Kasılmış olan kaslar içerisinde sıkışan damarların ilk baştaki zamana oranla daha az kan ulaştırması ve içerisinde daha az oksijenin kaslara ulaşması ile vücut oksijensiz ortamda enerji üretmeye başlar ; Bu enerji oluşumunda oksijensiz ortamda üretilen enerji ile vücutta laktik asit artmaya başlar. Üretilen laktik asit kaslardan alınarak karaciğere taşınır ve yeniden enerji kaynağı olarak kullanılmak üzere parçalanır. Bu yoğunlukta laktat yapım ve yıkımı arasında bir denge vardır ve bu şekilde egzersiz glikojen depoları boşalana kadar sorunsuz bir şekilde sürdürülebilir. 

Yarışçının vücudu üretilen laktik asidin enerjiye çevrilmesi için alışkın bir bünyeye de sahipse ve hücreleri laktik asidi karaciğere taşıyabilecek düzeyde yeterliyse buna DAYANIKLILIK – DİRENÇ deriz. Karaciğere enerji olarak taşınamayarak vücutta biriken laktik asidin ileri aşamada kana karışması ve içerisinde laktik asit olan kanın beyne ulaşması neticesinde beynin sinir sisteminde yorgunluk hissi oluşmaya başlar.

Laktik asit gıdalarla vücuda alındığında yorgunluk hissi, uyku hali verir (Laktik Asit’in diğer bir adı süt asididir, ayran, süt, yoğurt, kefir, peynir gibi süt mamüllerinin içerisinde de bulunur ) .Sebebi, laktik asidin vücutta yorgunluk hissi uyandırarak kasılan kaslar içerisindeki düşük olan kan dolaşımının, vücudu dinlenmeye yönelterek normal düzeye dönmesini sağlamaktır.

Vücudun laktik asit eşiği yarışçının bünyesinin antrenman seviyesi ile ilişkilidir. Dolayısıyla antrenmana alışık, dayanıklılık ve direnç seviyesi yüksek yarışçının laktik asit eşiği antrenmansız ve dayanıklılığı olmayanlara oranla daha yüksektir. Antrenmansız bir bünyenin yoğun antrenman sonrası laktik asit belirtileri kaslardaki ağırlık, yorgunluk ve ağrı ile kendini gösterecektir. Vücudun laktik asit birikimini zamanında karaciğere taşıyıp enerjiye çevrilmesini sağlayamadığı antrenmansız vücutlarda birikim doğal olarak ilk zorlu antrenmana başlandığında daha yüksek olacaktır. Yoğun antrenman sonrası aktif dinlenme ile laktik asit seviyesinin düşürülüp vücut henüz sıcakken kasların rahatlatılması (damarların genişlemesinin sağlanması) pasif dinlenmeye oranla laktik asit seviyesini daha hızlı düşürür.

Besinler havadan alınan oksijen sayesinde yakılır ve en küçük parçalarına kadar ayrılırken  ATP (Adenozin tri-phosphat ) denen biyokimyasal enerji üretilir. Ancak bu esnada laktik asit, yağ asitleri, amino asitler, karbondioksit ve serbest radikaller gibi bir takım yan ürünler de ortaya çıkar. Bunların kas ve dokularda birikmesiyle biyokimyasal yorgunluk hissedilir. Bu da performansı düşürür, yarış sırasında yada dönüşte  halsizlik, kaslarda şişme, kramp girmesine neden olur .

Bunun için ;

-Yarışçıları dayanıklılık seviyesi yüksek soylardan seçmek,

-Dayanıklılığı harici kimyasallar ile değil antrenman programıyla ve doğal yollarla artırmak,

– Yoğun ve katlayarak artan ucuş süresinden kaçınmak,

-Antrenman/yarışlarda salım mesafeleri arasını çok fazla açmamak (özellikle genç kuslarda bir önceki salım mesafesini %50 den fazla aşmamak)

– Antrenman/yarışa giderken ve dönüşte destekleyici ürünler kullanmak,

-Yarış dönüşü hafıf dinlenme uçumu yapmak, faydalı olacaktır.

 

Derleme :Selçuk KÖROĞLU

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: